ราชกิจจานุเบกษาเกี่ยวกับความเป็นมาและโครงสร้างหน่วยงาน

Display:

       ใน พ.ศ. ๒๔๓๔ (ร.ศ. ๑๑๐) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ตั้ง “กรมราชโลหกิจและภูมิวิทยา” ตามปรากฎในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๘ ตอนที่ ๕๑ หน้า ๔๖๑ - ๔๖๒ พ.ศ. ๒๔๓๔ โดยกำหนดสถานที่ตั้ง หน้าที่ เวลาปฏิบัติราชการของกรม และการส่งหนังสือราชการเพื่อติดต่อกับกรม

      มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ว่าตามประกาศรวมหน้าที่ราชการกระทรวงคมนาคมและกระทรวงพาณิชย์ ลงวันที่ ๒๓ เดือนนี้ (มีนาคม ๒๔๖๘) ที่โปรดเกล้่าฯพระราชทานนามว่า กระทรวงคมนาคมและพาณิชยการนั้น ยังไม่เหมะสม เพราะพาณิชย์เป็นของสำคัญยิ่ง ที่รัฐบาลหวังจะบำรุงให้เจริญมากที่สุดที่จะเป็นได้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนนามใหม่ เรียกว่า กระทรวงพาณิชย์และคมนาคม

      มีพระบรมราชโองการ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่่งว่า เมื่อพุทธศักราช ๒๔๕๔ สมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้รวมหน้าที่รถไฟและทางบกทางน้ำ และสื่อสารส่งข่าวประมวล ขึ้นเป็นกระทรวงและพระราชทานนามว่า กระทรวงคมนาคม ต่อมาในพุทธศักราช ๒๔๖๓ ทรงพระดำริห์ เร่งบำรุงการพาณิชย์ดังประเทศอื่น จึงโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งสภาเผยแผ่พาณิชย์ และยกกรมพาณิชย์และสถิติพยากรณ์ขึ้นเป็นกระทรวง มีนามว่ากระทรวงพาณิชย์ ต่อมาได้ทรงสังเกตว่า การค้าขายในสยามประเทศเจริญขึ้นงานทั้งสองกระทรวงมีรูปแบบคล้าย ๆ กัน เช่น การบำรุงส่งเสริมการค้าขาย ถ้ารวมหน้าที่บังคับบัญชาไว้ด้วยกัน จะเป็นประโยชน์แก่บ้างเมืองยิ่งขึ้น ลดการสิ้นเปลืองรายจ่ายที่จะแยกเป็นสองกระทรวง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รวมสองกะทรวงเข้าด้วยกัน และพระราชทานนามว่า กระทรวงคมนาคมและพาณิชยการ

      พระราชบัญญัติจัดตั้งกระทรวงและกรม พุทธศักราช ๒๔๗๖ มีมาตราที่เกี่ยวข้องกับกรมวิทยาศาสตร์ ดังนี้
มาตรา ๘ กระทรวงเศรษฐการมีหน้าที่บริหารการเศรษฐกิจ
มาตรา ๙ ราชการกระทรวงเศรษฐการแบ่งเป็น ๑.กรมเลขานุการรัฐมนตรี ๒.กรมปลัด ๓.กรมเกษตร ๔.กรมการประมง ๕.กรมป่าไม้ ๖.กรมที่ดินและโลหกิจ ๗.กรมชลประทาน ๘.กรมพาณิชย์ ๙.กรมสหกรณ์ ๑๐.กรมรถไฟ ๑๑.กรมไปรษณีย์โทรเลข ๑๒.กรมเจ้าท่า ๑๓.กรมวิทยาศาสตร์

พระราชบัญญัติจัดตั้งกระทรวงและกรม พุทธศักราช ๒๔๗๖ มีมาตราที่เกี่ยวข้องกับกรมวิทยาศาสตร์ ดังนี้
หมวด ๙
มาตรา ๑๙ กระทรวงเศรษฐการมีหน้าที่เกี่ยวกับการเศรษฐกิจแห่งชาติ
มาตรา ๒๐ หน้าที่ราชการในกระทรวงเศรษฐการแยกเป็น ๑.สำนักเลขานุการรัฐมนตรี ๒.สำนักงานปลัดกระทรวง ๓.กรมทะเบียนการค้า ๔.กรมพาณิชย์ ๕.กรมวิทยาศาสตร์ ๖.กรมสหกรณ์

ราชการส่วนเกษตร์ ๗.กรมการประมง ๘.กรมเกษตร์ ๙.กรมชลประทาน ๑๐.กรมที่ดินและโลหกิจ ๑๑.กรมป่าไม้

ราชการส่วนคมนาคม ๑๒.กรมการขนส่ง ๑๓.กรมเจ้าท่า ๑๔.กรมไปรษณีย์โทรเลข ๑๕.กรมรถไฟ

      พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชดำริเห็นสมควรจัดวางระเบียบ กรมในกระทรวงเศรษฐการ ซึ่งมีมาตราที่เกี่ยวข้องกับกรมวิทยาศาสตร์มีดังนี้
มาตรา ๑๐ กรมวิทยาศาสตร์จำแนกเป็น 3 กอง
๑. กองกลาง แบ่งเป็น ๕ แผนก คือ แผนกสารบรรณ แผนกบัญชี แผนกพัสดุ แผนกหอสมุด แผนกสนเทศ (Intelligence)
๒. กองเฆมี (ศาลาแยกธาตุรัฐบาล) แบ่งเป็น ๓ แผนก คือ แผนกอนินทรียเฆมี (Inorganic Chemistry) แผนกอนทรียเฆมี (Organic Chemistry) แผนกเท็ฆโนโลยี (Technology)
๓. กองเกษตรศาสตร์ แบ่งเป็น ๓ แผนก คือ แผนกวิชชาดิน แผนกปุ๋ย แผนกเฆมีการเกษตร